[:pl]Aktualności[:][:en]News[:]

Gilbert Perrin o Greenways w Belgii

wywiad przeprowadziła: Dominika Zaręba

Rozmawiamy z Gilbertem Perrin, twórcą Greenways w Belgii, współzałożycielem i byłym prezesem European Greenways Association, międzynarodowym doradcą Stowarzyszenia Chemins du Rail, pomysłodawcą i liderem Greenways w Europie.

Gilbert Perrin

– Opowiedz jak zaczęła się twoja przygoda z kolejami i Greenways?

To długa historia. Mój ojciec był fanem kolei. Zabierał mnie na wycieczki i pokazywał wszystkie nowe pociągi i infrastrukturę kolejową; widzieliśmy także ostatni pociąg parowy w Szwajcarii. Od dzieciństwa pasjonowały mnie lokomotywy parowe. Potem byłem członkiem różnych stowarzyszeń kolejowych. W 1985 r. obchodziliśmy150-lecie kolei belgijskich i w telewizji RTBF (francuskojęzyczna telewizja i radio), gdzie wówczas pracowałem, dyskutowaliśmy o tym, kto zrealizuje program poświęcony temu wydarzeniu. Mój dyrektor powiedział:  Gilbert, to zadanie dla ciebie… Zacząłem tworzyć filmową historię kolei belgijskich. Po części wynikało to z faktu, że Belgia po drugiej wojnie światowej miała najgęstszą sieć kolejową w Europie.

– Co za fascynująca historia!

Tak, ale musimy też wyjaśnić, że po drugiej wojnie światowej kolejne linie były zamykane, jedna po drugiej, średnio około 40-50 km rocznie… Sieć bardzo szybko się kurczyła i musiałem to szybko udokumentować. Byliśmy w bardzo dobrym kontakcie z National Railway Company w Belgii (Belgijskie Koleje Narodowe – SNCB) i poprosiłem ich o pomoc we wskazaniu nieużytkowanych linii kolejowych. Dali pełną mi listę. Wyruszyliśmy więc z operatorem kamery w te różne miejsca, aby sporządzić dokumentację. Zadałem sobie pytanie:  Ile mamy kilometrów nieczynnych kolei takich jak te? Odpowiedź była prosta. Przed wojną mieliśmy 5000 km, teraz mamy 3400, więc łączna liczba nieczynnych kolei to 1600 km. Niesamowite!

– To bardzo dużo! W całej Belgii?

Tak w całym kraju. W Walonii było więcej linii kolejowych, ponieważ był to region zindustrializowany z kopalniami węgla i przemysłem stalowym. Kiedy przemysł ciężki oparty o węgiel upadł, zamknięto także tutaj najwięcej linii. To było wyjątkowe dziedzictwo! Opuszczone trakty kolejowe pełne drzew i kwiatów, czasem z zachowanymi torami, czasem bez, stare stacyjki kolejowe... W 1991 r., kiedy już 20 lat przepracowałem w telewizji, zdecydowałem, że potrzebuję dłuższej przerwy i wziąłem półroczny urlop. W tym czasie odwiedziłem prawie wszystkie z tych 1600 km nieczynnych linii kolejowych. Czasami na rowerze, większość na piechotę.

– Zrobiłeś to w pół roku… Musiałeś odkryć cenne dziedzictwo kulturowe i fascynujące krajobrazy…

Tak, znalazłem niesamowite dziedzictwo i zobaczyłem, że niektóre z tych nieużytkowanych traktów nadają się do jazdy na rowerze. W swojej pierwszej książce opisałem wszystkie nieużywane linie kolejowe, a także zaproponowałem kilka tras, którymi można jeździć rowerem, wykorzystując również spokojne wiejskie drogi w okolicy. Potem otrzymałem mnóstwo listów ze słowami wsparcia. – Całkowicie się zgadzamy, powinniśmy coś zrobić z tym bogatym dziedzictwem – pisali czytelnicy. W 1995 r. odszedłem z telewizji na emeryturę i postanowiłem założyć stowarzyszenie zapraszając do udziału wszystkie osoby, które wcześniej do mnie pisały. W 1996 r. powołaliśmy organizację Chemins du Rail (Ścieżki Kolejowe) w oparciu o model amerykańskiego stowarzyszenia, który odkryłem kilka lat wcześniej – Rails-to-Trails Conservancy. Zrobili dokładnie to, czego potrzebowaliśmy w Belgii. Ponieważ pracowałem dla francuskojęzycznej telewizji belgijskiej, większość moich kontaktów pochodziła z walońskiej części kraju. Dlatego zarejestrowaliśmystowarzyszenie w Walonii pod francuską nazwą. W tamtym czasie istniało realne zagrożenie dla tych nieużytkowanychlinii kolejowych, ponieważ Koleje Państwowe były skłonne sprzedawać kawałek po kawałku i wtedy przestałaby istnieć sieć. Musieliśmy działać…

– Powiedz nam, jak uratowałeś znaczną część nieużytkowanych kolei w Walonii jako Chemins du Rail.

Bardzo szybko zdecydowaliśmy się wystosować petycję. Otrzymaliśmy niesamowite wsparcie ze strony społeczeństwa i mediów, także osób pracujących dla Kolei Państwowych. W ciągu dwóch tygodni mieliśmy ponad 2000 podpisów i udaliśmy się do Ministra Robót Publicznych regionu Walonia. Byliśmy bardzo zaskoczeni, kiedy Minister Michel Lebrunodpowiedział:  Tak, to jest wspaniała inicjatywa, ponieważ od lat mamy projekt o nazwie RAVeL – autonomiczna sieć wolnych dróg (po francusku réseau autonome de voies lentes) obejmujących nieczynne koleje i ścieżki flisackie wzdłuż rzek. Nie wiem co zrobić z nieużytkowanymi liniami kolejowymi. Są własnością kolei państwowych... Odpowiedzieliśmy – Tak, panie Ministrze, ma pan rację, musimy zawrzeć umowę z Kolejami. Umowa została podpisana po roku. Zgodnie z nią żadna nieużytkowana linia kolejowa nie mogła zostać sprzedana, jeśli region Walonii potrzebował jej do naszej sieci RAVeL. To było naprawdę wielkie zwycięstwo w krótkim czasie.

 Niesamowite! Mieliście także od razu najważniejszego zwolennika i partnera swojego projektu – władze regionu Wallonia!

Minister zaproponował naszemu stowarzyszeniu współpracę i wsparcie w formie corocznej dotacji pozwalającej na stworzenie biura, zatrudnienie jednej osoby na pełen etat i pokrycie innych niezbędnych kosztów funkcjonowania. Od 1996 r. współpracujemy z regionem Walonii nad rozwojem sieci greenways.

 Jak wyglądała twoja praca? Od czego zaczynaliście tworzenie sieci greenways?

Na początku poproszono nas o wykonanie studiów wykonalności dla każdej linii, oszacowanie w jakim jest stanie, ile kosztuje wykonanie zielonego szlaku, itp. Nie mieliśmy doświadczenia w tej dziedzinie, ale inżynierowie administracji regionalnej pomogli nam rozpocząć prace. Przygotowywaliśmy także plany oznakowania i angażowaliśmy się w promocję sieci – na targach rowerowych, turystycznych, innych imprezach. Promowaliśmy RAVeL w imieniu regionu Walonii jako Stowarzyszenie Chemins du Rail. Istotną kwestią było takie planowanie, aby każdy szlak miał połączenie z aktywną linią i stacją kolejową. Priorytetem była dostępność szlaków transportem publicznym. Następnie ważne było poprawianie linii, na których wykonano tylko krótkie odcinki. Były też naciski ze strony gmin lub prowincji. Burmistrzowie zgłaszali się do Ministerstwa z propozycjami swoich zielonych szlaków. Dlatego niektóre projekty zostały zapoczątkowane z inicjatywy polityków lokalnych. Kiedy w 1993 r. pisałem swoją pierwszą książkę, mieliśmy 82 km tras, którymi można było jeździć na rowerze. Dzisiaj w sieci jest 700 km zielonych szlaków!

– Środki finansowe na infrastrukturę, tworzenie zielonych szlaków pochodzą z regionu, prawda? To inwestycje publiczne?

W Walonii jest to program regionalny, dlatego pieniądze pochodzą z budżetu regionu. Partycypują także gminy. Kiedy samorząd lokalny chce mieć swój RAVeL prosi region o zawarcie kontraktu z kolejami belgijskimi, a także przeznacza środki własne na infrastrukturę i podpisuje umowę z regionem. Wtedy oficjalnie zaczyna się etap zwany pre-RAVeL. I mamy wiele fantastycznych przykładów takiego partnerstwa. Co ciekawe, niektóre gminy nie mając na początku wystarczających środków – w pierwszej kolejności utwardzały nasypy wykorzystując odpady ze starego asfaltu z dróg. Poddawali go recyklingowi!

 A co poradziłbyś Polsce i polskim Greenways? 

Macie już wiele przykładów świetnych szlaków greenways i innych tras rowerowych – pamiętam jak razem poznawaliśmy je w Krakowie i okolicach. Myślę, że zawsze jest lepiej, gdy program jest realizowany przynajmniej na poziomie regionalnym, a najlepiej gdy ma także wsparcie na szczeblu krajowym. Udział administracji publicznej jest kluczowy dla powodzenia projektu.

 Chciałacię również zapytać o RAVeL – czy to walońska nazwa greenway?

RAVeL to marka rozwijana tylko w Walonii. Ale jeśli spojrzysz na stronę internetową RAVeL, jest tam napisane, że RAVel to zielone szlaki Walonii, po francusku – voies vertes en Wallonie. Region postanowił stosować słowo Greenway –voie verte zgodnie z zapisami Deklaracji Greenways z Lille podpisanej w 2000 r.

 Na początku używałeś nazwy rails-to-trails? Ciekawa jestem, kiedy spotkałeś się z pojęciem greenways?

Rails-to-trails to był początkowy model przedsięwzięcia i cały czas szukaliśmy odpowiedniej nazwy. Ale na poziomie walońskim została już wybrana przez Ministra jako RAVeL – autonomiczna sieć wolnych dróg. Autonomiczny oznacza – wolny od samochodów. Kiedy pojechałem do Waszyngtonu, działacze z Rails-to-Trails Conservancy opowiedzieli mi o innych tego typu projektach w Europie. Na przykład w Hiszpanii powstało już wiele kilometrów szlaków w oparciu o nieczynne linie kolejowe i nazywali je vías verdes, co po hiszpańsku oznacza zielone szlaki. Kiedy wróciłem do Belgii,opowiedziałem Ministrowi, że w innych krajach europejskich jest już podobna infrastruktura. – Jesteśmy w środku Europy, Francja jest oddalona o 100 km, Luksemburg – 80 km, Niemcy – 70 km, Holandia – 120 km. Zorganizujmy konferencję, podczas której spotkają się po raz pierwszy wszyscy, którzy zajmują się podobnymi projektami w Europie!

 I zrobiłeś to! Który to było rok?

Konferencja odbyła się w 1997 r., zaledwie rok po założeniu stowarzyszenia, po rozpoczęciu współpracy z regionem.

 Bardzo szybko.

Cóż, ludzie narzekają, że administracja publiczna działa bardzo wolno, ale my tak naprawdę tego nie doświadczyliśmy. Konferencja miała miejsce w dawnym opactwie benedyktynów w Val Dieu, niedaleko Flandrii, Niemiec i Holandii. Spotkanie było dla większości osób także okazją do poznania projektu Eurovelo (zielone szlaki mogą być wsparciem dla Eurovelo). W niedzielne popołudnie zdecydowaliśmy, że warsztaty będą dotyczyły koncepcji powołania European Greenways Association. Już po dwóch godzinach rozmowy uczestnicy zgodzili się, że należy pójść w tym kierunku. Pierwszą osobą, która podniosła temat założenia stowarzyszenia, był Joaquín Jimenez, ówczesny prezes Vías Verdes w Hiszpanii.

 … Z Fundación de los Ferrocarriles Españoles – Hiszpańskiej Fundacji Kolei.

Tak, i powiedział, że w przyszłym roku planowane jest spotkanie na temat Eurovelo w Hiszpanii, podczas którego można zorganizować warsztat na temat tworzenia stowarzyszenia. W Logroño w regionie Rioja, gdzie pojawiło się jużkilka pierwszych zielonych szlaków, zdecydowaliśmy oficjalnie, że założymy europejską organizację. Wszyscy uczestnicy zgodzili się, że siedzibą będzie stolica Walonii, ponieważ inicjatywa po raz pierwszy pojawiła się rok wcześniej właśnie tutaj. European Greenways Association (EGWA) zostało zawiązane formalnie w 1998 r. w Namur. Również 20-lecie istnienia EGWA w 2018 r. świętowaliśmy w Namur.

 Namur to w takim razie stolica nie tylko Walonii ale także zielonych szlaków w Europie! Które kraje uczestniczyły w tej pierwszej konferencji?

Na pierwszej konferencji mieliśmy oczywiście uczestników z Hiszpanii, Francji, Niemiec, Austrii, Holandii, Flandrii, Wielkiej Brytanii (ze znanego stowarzyszenia Sustrans). Przyjechali także partnerzy ze Stanów Zjednoczonych – Paul Labovitz, który był odpowiedzialny za zielone szlaki w National Park Service, a także osoby, które nazywam rodzicamichrzestnymi europejskich Greenways – Olivier i Meredith Seikel. Odwiedzili z rowerami Belgię w 1993 r. i w księgarni w Brukseli znaleźli moją pierwszą książkę. Kiedy wrócili do Stanów Zjednoczonych, wysłali mi list, pisząc, że przeczytali moją książkę o nieużytkowanych liniach kolejach i informując o amerykańskim stowarzyszeniu Rails-to-Trails Conservancy.

 Niezwykła historia powstania Europejskiego Stowarzyszenia Greenways! Wszystko dzięki spotkaniu odpowiednich ludzi we właściwym czasie ...

Tak zaczęła się przygoda europejskiej sieci szlaków Greenways. Bardzo się cieszę, że mamy teraz w stowarzyszeniu 50 członków z 15 krajów, także z Polski. A koncepcja zielonych szlaków rozwija się teraz w sposób, w jaki staraliśmy się ją promować i pokazywać od samego początku!

 Jakie jest Twoje największe marzenie o zielonych szlakach w twoim kraju, a może także w Europie, na świecie?

Cóż, to dziwne, ale nie mam wielu marzeń, ponieważ widziałem, jak dużo z nich się urzeczywistniło. Dlatego zamiast marzenia miałbym życzenie. Chciałbym zainaugurować ostatni kilometr nieużytkowanej linii kolejowej w Walonii zamienionej w Greenways ... Zostało 200 km, przy obecnym budżecie to powinno potrwać około 10 lat. Chciałbymrównież, aby koncepcja zielonych szlaków rozprzestrzeniła się jeszcze bardziej w Europie i to się naprawdę dzieje. Na Łotwie, w Czechach, a także w Serbii, Rosji, Polsce powstaną nowe zielone szlaki…

– Pandemia COVID-19 pokazała, jak ważny jest związek człowieka z naturą. Myślę, że zielone szlaki mogą odegrać szczególną rolę w tych trudnych czasach...

Z różnych powodów ludzie ponownie odkrywają atrakcyjność tego, co nazywamy „miękką mobilnością” – „soft mobility”. Spacerowanie czy jazda na rowerze są okazją do poprawy jakości życia, zdrowia i ochrony środowiska. Przyczyniły się do tego zarówno pandemia COVID-19 jak i globalne zmiany klimatyczne. Greenways są oczywiście doskonałym narzędziem zachęcającym do takiej aktywności, ponieważ oferują bezpieczne trasy bez samochodów, niskie nachylenia oraz ciche i piękne krajobrazy. Chociaż zielone szlaki były często postrzegane głównie jako narzędzie rekreacji i turystyki, wiele gmin, przynajmniej w regionie Walonii, odkrywa teraz, że są one również ważnymi korytarzami dla zrównoważonego transportu publicznego, którymi mieszkańcy docierają do stacji kolejowych, szkół i miejsc pracy.

 Dziękuję Gilbercie. To inspirującą opowieść. Powinieneś napisać kolejną książkę i zrealizować film o historii Greenways w Europie, z przykładami z różnych krajów.

wywiad przeprowadziła: Dominika Zaręba, Vitoria-Gasteiz – Kraków, 2019, 2020

Więcej informacji: https://ravel.wallonie.be/enwww.cheminsdurail.bewww.aevv-egwa.org

Gilbert Perrin – twórca Greenways w Belgii, międzynarodowy doradca Stowarzyszenia Chemins du Rail. Współzałożyciel i były prezes European Greenways Association (EGWA), pomysłodawca i lider Greenways w Europie. Były inżynier elektronik w Liceum Politechnicznym Uniwersytetu w Lozannie (Szwajcaria), profesor matematyki, fizyki i chemii w Pomare College w Papeete (Polinezja Francuska), następnie reżyser telewizyjny i kierownik w RTBF, francuskojęzycznej telewizji belgijskiej. Autor książek, przewodników turystycznych, filmów i programów telewizyjnych. 

wywiad ukazał się w publikacji "Ekoturystyka i turystyka zrównoważona. Zbiór dobrych praktyk", Dominika Zaręba, Fundusz Partnerstwa, Kraków 2020.

Wędrówki Doliną Olzy – warsztat online w Euroregionie Śląsk Cieszyński

17 grudnia 2020 r. o godz. 13:00 odbędzie się Warsztat online podsumowujący projekt Wędrówki Doliną Olzy/ Toulky údolím Olše realizowany przez Gminę Hażlach i Muzeum Těšínska, příspěvková organizace ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Interreg V-A Republika Czeska - Polska, podczas którego zostanie zaprezentowany nowy produkt turystyczny pogranicza polsko-czeskiego. 

Inicjatywa realizowana jest w duchu ekoturystyki na szlakach greenways i ma na celu ochronę oraz interpretację dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego transgranicznej Doliny Olzy.

Stowarzyszenie Greenways Polska będzie reprezentował pan Bogdan Kasperek, członek Stowarzyszenia, dyrektor Biura Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju i Współpracy Regionalnej "Olza".

www.hazlach.pl

Szlak Orlich Gniazd w sieci Greenways!

index

Szlak Orlich Gniazd to pieszy i rowerowy szlak wiodący przez najpiękniejsze zakątki Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej (od Częstochowy do Krakowa – w woj. śląskim i małopolskim) i łączący niezwykłe jurajskie zamki i warownie, zwane Orlimi Gniazdami – średniowieczne obronne, które chronić miały szlaki handlowe w tworzącym się państwie piastowskim. Region, przez który biegnie szlak, jest jednym z najcenniejszych krajobrazowo miejsc w Polsce, kolebką polskiej kultury. Położony pośród zielonych pagórków porośniętych lasami, wśród malowniczych wapiennych ostańców, stwarza wrażenie niezwykłej harmonii występującej pomiędzy człowiekiem i środowiskiem. Trwają starania by teren przez który przebiega szlak został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Obecnie Rowerowy Szlak Orlich Gniazd liczy 186 km. 

Koordynatorem szlaku jest Związek Gmin Jurajskich.Szlak został wpisany do sieci Greenways w 2019 r.

www.orlegniazda.pl

Ekoturystyka marką Małopolski

Ekoturystyka_Kraków_digital_01

Serdecznie zapraszamy Szkolenie pt. "Ekoturystyka – marką Małopolski. Jak wykorzystać współczesne trendy do zrównoważonego rozwoju turystycznego regionu i budowania oferty ekoturystycznej?", które odbędzie się 15 XI 2019 roku w Krakowie – Nowej Hucie (Klub Zakole, ul. Zakole 1, Kraków

Szkolenie jest częścią projektu „Małopolska Ekoturystyka – zrównoważony rozwój turystyczny regionu” realizowanego przez Fundusz Partnerstwa przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego. Jego celem jest promocja regionu w sposób zrównoważony, odpowiedzialny i jak najmniej inwazyjny dla środowiska naturalnego oraz zakładający autentyczne zainteresowanie jego bogactwem i dziedzictwem. Ekoturystyka jest ważnym narzędziem pobudzania przedsiębiorczości społeczności lokalnych i rozwijania nowych innowacyjnych, zielonych rynków pracy.

Partnerami szkolenia są:  Ośrodek Kultury – Kraków Nowa Huta, Klub Zakole, Fundacja Eckotravel, Stowarzyszenie Greenways Polska, Małopolskatogo.pl.

Szkolenie jest organizowane w formule zielonego wydarzenia. Zielony catering zapewnia: firma VERANO z siedzibą w Zespole Szkół Pallotynskich w Krakowie, os. Krakowiakow 47.

Zgłoszenia i kontakt w sprawie szkolenia: Barbara Firlej, koordynatorka projektów ekologicznych, Fundusz Partnerstwa; email: pr.funduszpartnerstwa@gmail.com.

Link do zgłoszenia online: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdSoDTTlgCsQOntnPMqBAeD1cI86V4RdBT58l9Tczw_IWeGvQ/viewform

zob. Program Szkolenia

Greenways w Województwie Podkarpackim

2. Międzyregionalne warsztaty tematyczne projektu OUR WAY odbyły się na Podkarpaciu w dn. 24-25 września 2019 r. Organizatorem międzynarodowego wydarzenia był Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego.

Województwo Podkarpackie wspólnie z partnerami z Hiszpanii, Irlandii, Francji, Bułgarii, Węgier oraz Europejskim Stowarzyszeniem Greenways od czerwca 2018 roku realizuje projekt „OUR WAY”, współfinansowany przez program INTERREG Europe. Projekt jest skoncentrowany na szlakach Greenways – ekologicznych szlakach dostępnych dla niezmotoryzowanych użytkowników.

Our_Way_logo

Projekt OUR WAY ma na celu zachowanie, ochronę, promowanie i rozwijanie dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego w Europie, z wykorzystaniem szlaków Greenways.

zob. więcej: http://gospodarkapodkarpacka.pl/news/view/34057/greenways-zielone-szlaki-powstana-na-podkarpaciu

P1210369

foto: OURWAY

70841500_2730003950344314_7537517757366009856_n

Szlak Doliny Karpia w sieci Greenways!

12670121_1068467709869936_819861324536087029_n

Szlak Doliny Karpia to 86 km szlak rowerowy, który wraz z siecią ekologicznych szlaków – ścieżek przyrodniczych, nordic walking i in. - wiedzie przez Ekomuzeum Doliny Karpia, atrakcyjny przyrodniczo obszar siedmiu gmin położonych w Małopolsce, w powiatach oświęcimskim oraz wadowickim (Brzeźnica, Osiek, Polanka Wielka, Przeciszów, Spytkowice, Tomice i Zator).

Dolina Karpia, zwana „Mazurami Małopolski” obejmuje teren historycznego zagłębia hodowli karpia i rozciąga się na setkach hektarów w dolinie Wisły i Skawy. Jest to obszar o wybitnych walorach przyrodniczych i kulturowych (obszary Natura 2000), stanowiący doskonałą destynację ekoturystyczną. Stawy karpiowe stanowią ostoję dla wielu gatunków flory i fauny, w tym również gatunków zagrożonych wyginięciem, takich jak ślepowron, faunistyczny symbol Doliny.

Koordynatorem Szlaku jest Stowarzyszenie Dolina Karpia z siedzibą w Zatorze: www.dolinakarpia.eu.

Ekoturystyka_Internet_II_S (10 of 41)
foto: Kamil Sorocki
 
 
Szlak jest częścią sieci Greenways od 2019 roku.

Podpisaliśmy Deklarację współpracy na rzecz szlaków Greenways z Centralnym Ośrodkiem Turystyki Górskiej PTTK!

11 lipca 2019 r. w Krakowie przedstawiciele Centralnego Ośrodka Turystyki Górskiej PTTK i Stowarzyszenia Greenways Polska podpisali Deklarację współpracy na rzecz tworzenia i rozwoju szlaków Greenways. W imieniu organizacji dokument uroczyście sygnowali - Jerzy Kapłon i Dominika Zaręba.

IMG_20190711_132920_fotNataliaFigiel
index

Cele współpracy

Celami współpracy są:

  1. Wspieranie tworzenia i rozwijania szlaków Greenways w Polsce, w tym szlaków transgranicznych.

  2. Popularyzacja metodologii i tworzenia szlaków Greenways oraz standardów znakowania PTTK.

  3. Inicjowanie i realizowanie wspólnych projektów na rzecz rozwoju szlaków ekologicznych w Polsce.

  4. Organizowanie wspólnych wydarzeń (spotkań, seminariów, szkoleń, warsztatów, konferencji, etc.) mających na celu podnoszenie wiedzy, popularyzowanie dobrych praktyk i wymianę doświadczeń w zakresie tworzenia i rozwijania szlaków ekologicznych w Polsce.

  5. Podejmowanie innych działań, które mogą stanowić wartość dodaną współpracy określonej w Deklaracji.

IMG_20190711_133010_fotNataliaFigiel

zdjęcia: Natalia Figiel

Podpisanie Deklaracji miało miejsce w historycznej sali COTG PTTK w Krakowie przy ul. Jagiellońskiej.

Szlaki ekologiczne Małopolski

Rusza projekt pt. "Szlaki turystyczne - ekologiczne udostępnianie przestrzeni turystycznej rowerowej i pieszej w turystyce aktywnej" realizowany przez Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK w ramach dotacji z programu "Małopolska Gościnna" Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego. malopolska-footer-logo Przedmiotem projektu jest m.in.:

- Wykonanie audytów szlaków Greenways w Małopolsce obejmujących 2 szlaki greenways: Kraków-Morawy-Wiedeń Greenways (93,7 km) i Bursztynowego Szlaku Greenways (251 km) oraz 1 potencjalnego szlaku greenways Karpackiego Szlaku Rowerowego (305,5 km) wraz z wybranymi szlakami łącznikowymi w Kotlinie Nowosądeckiej. Audyty obejmą: Inwentaryzację szlaków w terenie, Określenie własności terenów, przez które przebiegają szlaki oraz przygotowanie umów z gminami dot. partnerstwa przy tworzeniu szlaku i dbania o infrastrukturę szlaków w przyszłości, Opis wskazań do organizacji ruchu i wycenę kosztów oznakowania szlaku.

- WYPRACOWANIE ZAŁOŻEŃ STRATEGII dla rozwoju szlaków dla turystyki aktywnej i ekologicznej w Małopolsce - przygotowanie dokumentu o roboczym tytule Turystyka aktywna i ekologiczna na szlakach Małopolski

index

Konkurs o Europejską Nagrodę Greenways 2019

Anounce-2019-1200x911-1024x777 Europejskie Stowarzyszenie Greenways ogłasza konkurs o Europejską Nagrodę Greenways 2019. Złoszenia przyjmowane są do  wtorku 18.06.2019. Poniżej więcej informacji w języku angielskim. *** Call for candidacies for the  9th European Greenways Award 2019 (New Deadline: 18th of June 2019) The European Greenways Association (EGWA) announces the call for candidacies for the 9th European Greenways Award (EGA) 2019, organised by EGWA in co-operation with the  in co-operation with the  Vidzeme Tourism Association The objective is to promote examples of best practice and to support their replication on other greenways all over Europe. The European Greenways Award will only be granted to greenways under the Lille Declaration, as well as to initiatives already in existence. This biennial award will recognise examples of greenway best practice in three categories:
  1. Excellence awards
In this category the 1st, 2nd and 3rd prizes will be awarded to three exemplary greenways that show the best integration of the various characteristics that define greenways (Art. 1 of Regulations) and which also demonstrate specific strengths which, in the opinion of the jury, make them exemplary. (…)
  1. Exemplary initiatives
A 1st, 2nd and 3rd prize will be awarded to exemplary initiatives carried out in relation to greenways. This category is open to any activity related to greenways in its broadest sense: (…)
  1. C) Special Award, (*) Exemplary innovative action / product to improve the info and experience for tourist; 
A single award will be granted to recompense initiatives and/or products to inform visitors and improve their experience using new technologies, linked to greenways and aimed at either one or more of these trails. (…) (*)  This special award is part of the activities included in the Greenways Heritage project, co-financed by COSME Programme 2017. Call for proposals COS-TOURCCI-2017-3-03. Supporting the Promotion and Development of Transnational Thematic Tourism Products Linked to Cultural and Creative Industries. -      Regulations and application forms -      The deadline for receipt of candidacies: Thursday 6 June 2019 -      The awards ceremony will be held on 5 September 2019, in Vidzeme Region, Latvia. As members of the European Greenways Association (EGWA) we encourage you, to present your candidacy, and to help us to promote the 9th EGA amongst your fellow members, networks, and friend institutions by every mean you find suitable. Introducing a banner on your site, making it part of your newsletter, etc... (Download the logo 9th European Greenways Award here). Please get in contact with us if you need further information. www.europeangreenwaysaward.org

OUR WAY – Greenways w Województwie Podkarpackim

Our_Way_logo

Województwo Podkarpackie realizuje europejski projekt pt.  "OUR WAY - Zachowanie i promocja dziedzictwa kulturowego i naturalnego poprzez Zielone Szlaki" (finansowany ze środków INTERREG - Europe).

Projekt "OUR WAY" ma przyczynić się do zachowania, ochrony i promocji dziedzictwa naturalnego i kulturowego w Europie za pomocą zielonych szlaków - Greenways poprzez udoskonalenie instrumentów politycznych w obszarze jakości kultury i środowiska. Celem projektu jest poprawa koordynacji pomiędzy różnymi kluczowymi podmiotami, opracowanie systemów zarządzania dla utrzymania zielonych szlaków greenways, identyfikacja modeli oraz dobrych praktyk dla ochrony i utrzymania zielonych szlaków greenways, identyfikacja instrumentów finansowych i finansowania zielonych szlaków greenways oraz promocja produktów turystycznych związanych z zielonymi szlakami greenways.

Współpraca międzyregionalna ma zasadnicze znaczenie dla określenia, wymiany i transferu praktyk między regionami, a co ważniejsze, dla planowania i przygotowania konkretnych planów działania w celu uwzględnienia wniosków wyciągniętych ze współpracy międzyregionalnej, w ramach polityk regionalnych.

Projekt OUR WAY będzie doskonałym narzędziem służącym pomocą na terytorium partnerów w umacnianiu ich polityk, poprawie rozwoju regionalnego i przyczynianiu się do zachowania i promocji dziedzictwa naturalnego i kulturowego poprzez zielone szlaki greenways.

Partnerstwo obejmuje 6 regionów znajdujących się na różnym poziomie rozwoju, zarządzania i promocji w zakresie dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego w obrębie zielonych szlaków greenways oraz Europejskie Stowarzyszenie Greenways (EGWA) jako partnera doradczego, wnoszącego bogate doświadczenie i wiedzę w obszarze projektu.

W projekcie biorą udział: Województwo Podkarpackie, Region Murcia (Hiszpania), Izba Handlowo-Przemysłowa Vratsa (Bułgaria), Northern and Western Regional Assembly (Irlandia), Department Council of Herault (Francja), Region Hajdu-Bihar Country Government (Węgry) oraz European Greenways Association (EGWA).

Projekt przyniesie korzyści nie tylko partnerom projektu, lecz także członkom Europejskiego Stowarzyszenia Greenways (EGWA), którzy będą mogli:

  • Wykorzystać dobre praktyki w zakresie zielonych szlaków greenways z różnych regionów Europy i użyć tej wiedzy do ostatecznego wdrożenia tych rozwiązań na swoim terytorium,
  • Włączyć zdobyte doświadczenia ze współpracy międzyregionalnej do programów polityki regionalnej,
  • Wnieść wkład w postaci swoich doświadczeń i własnych dobrych praktyk do implementacji na innych obszarach,
  • Brać udział w spotkaniach, które będą organizowane jako część realizacji projektu.

Europejskie Stowarzyszenie Zielonych Szlaków Greenways (EGWA) uczestniczy w projekcie jako partner doradczy. W projekcie biorą także udział merytoryczny członkowie Stowarzyszenia Greenways Polska i Bieszczadzkiej Fundacji Partnerstwo dla Środowiska.

strona projektu:

https://www.podkarpackie.pl/index.php/rozwoj-regionalny/projekty-interreg-europa/projekt-our-way

autorzy tekstu: Mercedes Muñoz (European Greenways Association), Antoni Jeż (Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego).

DSC09881-EGWA

OUR WAY podczas VI Europejskiej Konferencji Greenways, Vitoria-Gasteiz, Kraj Basków, Hiszpania, 4-5.04.2019

LOGO_GreenwaysPolska_podstawowe_zielone copy

Zielone szlaki – Greenways dla Podkarpacia

(Ważne aspekty w realizacji projektu - opinia)

Dominika Zaręba, Stowarzyszenie Greenways Polska, Environmental Partnership Association/Fundusz Partnerstwa

Greenways to wielofunkcyjne szlaki służące niezmotoryzowanym formom transportu, podróżowania i promocji zdrowego stylu życia oraz lokalnego rozwoju regionu. Greenways tworzą ramy dla realizacji lokalnych inicjatyw społecznych na rzecz ochrony przyrody i krajobrazu, zachowania dziedzictwa kulturowego, rozwoju turystyki przyjaznej dla środowiska i zrównoważonego transportu. Zielone szlaki odpowiadają na potrzeby zarówno mieszkańców jak i zwiedzających oraz wnoszą pozytywny wkład w ożywianie lokalnej gospodarki i pobudzanie zielonej przedsiębiorczości (wg Deklaracji Greenways z Wiednia, 2016).

Województwo Podkarpackie jest jednym z najbogatszych przyrodniczo i kulturowo regionów Polski i Europy Środkowej; jednym z najbardziej zielonych zakątków Europy. Bogactwo dziedzictwa Karpat i Pogórza Karpackiego; skarby architektury drewnianej; zamki, pałace i historyczne parki; oryginalna, wielokulturowa kuchnia; czyste powietrze i rzeki; utalentowani, kreatywni mieszkańcy, wszechobecna sztuka i różnorodność rękodzieła i zawodów; potencjał wynikający z transgranicznego położenia... to wszystko sprawia, że Podkarpacie może stać się kolebką ekoturystyki i turystyki zrównoważonej w Polsce i Europie.

Szlaki Greenways tworzą ważną oś dla wspierania rozwoju turystyki zrównoważonej, zwłaszcza w kontekście lokalnej przedsiębiorczości, kreowania nowych zielonych miejsc pracy, a równocześnie zachowania dziedzictwa regionu. W projekcie „Our Way” bardzo ważny jest aspekt społeczno-ekonomiczny, szczególnie zwrócenie uwagi na interdyscyplinarną funkcję koncepcji Greenways. Głównym założeniem jest inicjowanie nowych, zrównoważonych form rozwoju lokalnej gospodarki przy jednoczesnym podniesieniu jakości życia mieszkańców, wzmacnianiu lokalnej tożsamości oraz zadbaniu o jakość i zachowanie środowiska.

Ważne zagadnienia przy realizacji projektu:

1. Wykorzystanie doświadczeń zielonych szlaków hiszpańskich – vías verdes i Europejskiego Stowarzyszenia Greenways (EGWA) w kontekście wspierania rozwoju ekoturystyki i turystyki zrównoważonej.

Partnerzy z Hiszpanii mają bogate doświadczenie w zakresie tworzenia nowych miejsc pracy wokół greenways, rozwoju małej infrastruktury w oparciu o niewykorzystane obiekty dziedzictwa i nadawania im nowych funkcji okołoturystycznych (np. obiekty dawnych budynków stacji kolejowych, małe obiekty poprzemysłowe, nowe tereny zielone i interaktywne muzea wokół greenways, interpretacja dziedzictwa, etc.).

2. Stworzenie mapy istniejących zielonych szlaków na Podkarpaciu z uwzględnieniem takich inicjatyw jak: Zielony Rower - Greenway Karpaty Wschodnie (transgraniczny), GreenVelo, Szlak Dobrego Wojaka Szwejka, Drezyny Bieszczadzkie, Bieszczadzka Kolejka Leśna i innych projektowanych (jak Eurovelo, potencjalne szlaki rails to trails etc.). Ważne jest uwzględnienie takich cennych przyrodniczo i kultorowo obszarów jak Beskid Niski.

Kluczowym elementem mapy powinny być miejsca dojazdu do szlaków (główne węzły komunikacyjne, w tym kolejowe) oraz możliwe połączenia z sąsiednimi województwami i krajami (Ukraina, Słowacja). Mapa będzie stanowiła punkt wyjściowy do zaplanowania najważniejszych działań wokół szlaków i strategii rozwoju projektu w przyszłości. Mapę Podkarpacia można poszerzyć o miejsca kreatywnych lokalnych inicjatyw związanych z przedsiębiorczością opartą o dziedzictwo miejsca.

3. W realizację projektu warto włączyć kreatywnych przedsiębiorców z regionu, znających dobrze rynek oraz będących źródłem inspiracji i pomysłów – tzw. idea-makers.

Należą do nich przykładowo twórcy takich przedsięwzięć jak Drezyny Bieszczadzkie i Bieszczadzka Szkoła Rzemiosła, liderzy eko-agroturystyki – np. Bazyl, U Flika i in., podkarpackiego winiarstwa – Golesz, etc. Bardzo kluczowe byłoby zaangażowanie młodych osób np. studentów w badania, inwentaryzację etc. Istotne jest również propagowanie celów i znaczenia projektu dla rozwoju regionu wśród samorządów lokalnych oraz włączenie w realizację najbardziej aktywnych liderów środowisk samorządowych.

4. Przy planowaniu rozwoju projektu warto zwrócić uwagę na globalne trendy w turystyce związane z założeniami turystyki zrównoważonej i ekoturystyki, do których należą: zdrowie, świadomość i edukacja, zrównoważony rozwój, autentyczność i doznania oraz style życia.

5. Istotny jest kontekst transgraniczny projektu, planowanie sieci docelowo jako przedsięwzięcie ponadregionalne i ponadnarodowe. Projekt wpisuje się bezpośrednio w kilka ważnych międzynarodowych deklaracji i dokumentów, takich jak np. Konwencja Karpacka czy Cele Zrównoważonego Rozwoju - Agenda 2030 ONZ. Warto także planować system szlaków w synergii z sąsiednimi województwami.

***

Źródła:

Zaręba Dominika, „Ekoturystyka”, PWN, III wyd. Warszawa 2010.

Raport „Zielony Rower – Greenway Karpaty Wschodnie, Landscape Stewardship Exchange, Atlantic Center for the Environment, 2002.

www.greenways.org.pl; materiały Nadace Partnerstvi i EGWA; Deklaracja Greenways z Wiednia, 2016.